Delheim omarmt zijn ‘Dreck’

Een paar weken geleden gunde de familie Sperling van Delheim ons een nostalgische blik op hoe de dingen in het verleden gedaan werden, met een uitnodiging voor een selecte groep gasten om zeventig jaar wijnmaken te komen vieren op de historische boerderij in Stellenbosch. Daarnaast werd stamvader Spatz Sperling geëerd met de herintroductie van de Spatzendreck.

Sperling is befaamd om zijn weerspannige koppigheid. Hij stond overal in de wijnwereld bekend als ‘daai blerrie Duitser’ (‘die verdraaide Duitser’), maar ook om zijn sociale karakter en ongelooflijke vrijgevigheid. Samen met Frans Malan van Simonsig en Niel Joubert van Spier was hij vier decennia geleden de wegbereider van de wijnroute van Stellenbosch.

Nu zijn het zoon en dochter Victor Sperling en Nora Sperling Thiel die aan het hoofd van het bedrijf staan. Zij waren blij met de kans om verhalen te vertellen, niet alleen over ‘papa’ Spatz, maar ook over de Spatzendreck en de eerste jaren van de moderne Zuid-Afrikaanse wijnindustrie, toen de jonge wildebrassen van die tijd bij elkaar kwamen voor eindeloze, stevig besprenkelde feestjes bij het zwembad op Delheim. En ze hadden home video’s als bewijs! Victor had veel lol bij beelden van Spatz die aan het golfen is. “Kijk naar de bal bij zijn voeten – en blijf ernaar kijken”, spoorde hij de toeschouwers aan. Ondanks drie verschrikkelijk slechte uithalen naar de bal bleef die onbewogen op de tee liggen… waarna iedereen brulde van het lachen om Sperlings onhandigheid. Gelukkig was het geluid van de film op dat moment slecht…

Met kommen zelfgemaakte soep van wilde paddenstoelen, geplukt in de bossen op de hellingen van de Simonsberg, en met Weiss- en Leberwurst, Sauerkraut en andere typisch Duitse familiekost, fungeerde de bijeenkomst als een herinnering aan een minder jachtige en formele tijd, toen wijnboerderijen door families gerund werden en een enigszins geïmproviseerd karakter hadden. Vanwege zowel de internationale export als de lokale concurrentie ligt de nadruk tegenwoordig op nuchtere zakelijkheid, waarbij efficiëntie, management en goed werkende systemen dagelijkse kost zijn. “Dat is de vooruitgang!”, aldus Johann Krige, voormalig voorzitter van Wines of South Africa.

De kinderen Sperling, die Delheim nu runnen – kundig ondersteund door wijnmaker Reg Holder en wijnbouwkundige Etienne Terblanche – hebben besloten hun erfstuk, het lelijke eendje Spatzendreck, maar gewoon te accepteren. Holder en Terblanche gaven toe dat zij deels schuldig waren aan de heruitgave van deze ietwat weggestopte wijn. (En de tweede generatie gaf grif toe dat zij ’m afgeschaft zouden hebben als de klanten het hadden toegelaten!) Als nieuwe leden van de groep – zowel de wijnmaker als de wijnbouwkundige begonnen hier in 2012 – waren ze bezig het domein en de wijngaarden te leren kennen, toen ze enkele geweldige oude wijngaarden tegenkwamen, die wat verwaarloosd waren. Op hun initiatief werd de Spatzendreck weer in ere hersteld, maar dan als vin doux naturel in plaats van als lateoogstwijn.

Het verhaal gaat dat Spatz tijdens een van die gezellige zondagmiddagbijeenkomsten een monster uit tank 13 nam van zijn eerste laatgeoogste Riesling, en dat een van de vrouwen zei dat het ‘dreck’ was (Duits voor ‘rotzooi’). De wijn kreeg nog meer allure door zijn etiket, dat ten tijde van de introductie in 1961 als behoorlijk gewaagd gezien werd. Het liet een stripfiguur zien in de vorm van een mus (omdat Sperling ‘mus’ betekent in het Duits) die in een vat poept. Het tijdschrift Decanter vond het niets en riep het in 1971 uit tot het Slechtste Wijnetiket van de Wereld. Nora vertelde dat het etiket die twijfelachtige eer niet één maar twee keer te beurt viel. “Wat kun je anders doen dan zoiets maar te erkennen? We hebben geprobeerd het te verbergen, te veranderen, te vergeten – maar niets werkt. De klanten vinden het geweldig.”

Tot de tussenkomst van Holder en Terblanche bestond de wijn altijd voor 100% uit chenin blanc. De huidige zoete heruitgave, van de oogst 2013, is een blend van riesling, chenin en muscat de hambourg. Voor de liefhebbers van deze zoete ‘rotzooi’: het suikergehalte is bijna verdubbeld, van 75 gram per liter tot 130 gram. De levendige zuren van de riesling compenseren dat echter meer dan voldoende, en zorgen voor een prachtig uitgebalanceerde slok.

De wijn is, heel toepasselijk, alleen te koop op de boerderij voor de gepast iconische prijs van 165 rand per fles. Maar omdat er maar 2400 flessen gemaakt zijn, is de voorraad beperkt. Het is zeker de moeite waard om naar de boerderij te rijden, al was het maar om de nostalgie, om op de foto te gaan voor het Palazzo Pipi en om een glimp op te vangen van de energieke en overal aanwezige Jack Russells van de familie.

– Fiona McDonald

Delheim - Spatzendreck 2013 LR (1) Delheim Spatzendreck 2013 tube & bottle LR (1)

Voor verkoopadressen in Nederland en België kun je contact opnemen met de importeur, Poot Agenturen (www.poot.nl).

Deel.

Uw commentaar