Inspirerende vrouwen in het Kaapse wijngebied

In Zuid-Afrika vieren we ieder jaar op 9 augustus Vrouwendag als eerbetoon aan al die vrouwen in ons land die onvermoeibaar gevochten hebben tegen de tirannie van het apartheidsbewind.

Het Kaapse wijngebied kent een lange rij inspirerende vrouwen. Een van de meest fascinerende verhalen is dat van Ansela van de Caab, die als dochter van een slaaf in het Kasteel geboren werd en een geheime liefdesverhouding kreeg met Laurens Campher, een zwierige Duitse soldaat in dienst van de VOC. Hij kreeg in 1685 een boerderij van gouverneur Willem Adriaan van der Stel en verhuisde vervolgens naar Muratie. Zijn land bevond zich aan de voet van de Simonsberg op zo’n 40 kilometer van Kaapstad. Van daar uit kostte het hem een voetreis van drie dagen om Ansela in haar slavenverblijf te bezoeken. In 1699 werd ze vrijgelaten na te zijn gedoopt in het Kasteel. Laurens nam haar en hun drie kinderen – Cornelius, Jacoba en Agenetjie – naar hun nieuwe thuis Muratie waar ze de rest van hun leven in vrijheid doorbrachten. De huidige eigenaars van dit historische landgoed in Stellenbosch, de familie Melck, hebben de rol die zij in de geschiedenis van het bedrijf gespeeld heeft geëerd door hun vlaggenschipwijn in de stijl van een rode Bordeauxblend naar haar te vernoemen. www.muratie.co.za

Een van mijn andere favoriete verhalen uit de wijnwereld is dat van Catharina Ustings. Deze onconventionele eerste eigenaar van Steenberg was een Duitse weduwe die als verstekeling en vermomd als man naar Kaap de Goede Hoop kwam! Als een pionier die van aanpakken wist overleefde ze vier van haar vijf echtgenoten. Volgens de overlevering jaagde ze te paard en schoot ze de leeuw dood die haar tweede man, Hans Ras, te pakken had genomen. Ze was twee maanden na haar aankomst in Kaapstad met Ras getrouwd. Haar derde man werd gedood door plunderaars, terwijl de vierde vertrapt werd door een olifant! Nadat ze Matthys Michelse als vijfde echtgenoot had genomen, kreeg ze in 1682 toestemming om de boerderij te pachten waar ze met haar vijfkinderen woonden en die toen Swaaneweide heette. Later schonk gouverneur Simon van der Stel haar de bezitting van 25 morgen in wat nu Constantia is, de bakermat van de Zuid-Afrikaanse wijnbouw. Catharina kreeg van de gouverneur gedaan dat het land wettelijk op haar naam kwam te staan. Daarmee werd ze in 1688 de eerste vrouw aan de Kaap die zich grondbezitter kon noemen. Haar naam leeft voort in die van het gastronomische restaurant van Steenberg, Catharina’s. www.steenberg.com

Laten we ook niet vergeten het glas te heffen ter ere van de sterke vrouwen in wijnland die in meer recente tijden een beslissende rol hebben gespeeld bij het succes van hun familiebedrijven. Minstens vier duiken er onmiddellijk op.

Warwicks lijn First Lady werd vernoemd naar matriarch Norma Ratcliffe. Vaak wordt aan haar gerefereerd  als ‘The First Lady of South African wine’, aangezien ze een van de eerste vrouwen in het land was die wijn maakte binnen een traditioneel mannenbolwerk. De in Canada geboren Norma heft een cruciale rol gespeeld in het succes van dit familiewijngoed aan de rand van  Stellenbosch. Ze was ook de eerste vrouw die lid werd van het prestigieuzer Kaapse Wijnmakersgilde en de enige vrouw die er tot nu toe ooit voorzitter van is geweest. Dit jaar is voor Warwick een jaar van mijlstenen geweest. Wijlen Stan Ratcliffe kocht het bedrijf in 1964, precies vijftig jaar geleden. Hun eerste wijn, de Warwick Cabernet Sauvignon met de naam La Femme Bleue, kwam in 1984 op de markt, dertig jaar geleden. Hoewel Norma de teugels heeft overgedragen aan haar zoon Mike als algemeen directeur, blijft ze nauw betrokken bij het wijngoed en treedt ze op als Warwicks eigen ‘directeur voor goede smaak’ door advies te geven aan de wijnmakers. www.warwick-wine.co.za

Vera Sperling van het nabijgelegen Delheim was de drijvende creatieve kracht achter haar man, de legendarische wijnmaker Michael Spatz’ Sperling, en speelde een belangrijke rol bij de ontwikkeling van Delheim tot het geliefde familiewijngoed dat het vandaag de dag is. Spatz vertrok in 1951 uit Duitsland naar Zuid-Afrika om te gaan werken op het bedrijf van zijn tante Deli en haar echtgenoot Hans Hoheisen op de hellingen van de Simonsberg. Het bedrijf heette toen De Drie Sprong, maar werd later omgedoopt in Delheim (Deli’s Thuis). In 1975 kocht Spatz een tweede bedrijf omdat hij geschikte grond nodig had voor het telen van blauwe druiven voor rode wijn. Deze Vera Cruz wijngaard (Vera’s Kruis) met zijn fruit van hoge kwaliteit is naar haar vernoemd. Er is, een tikje wrang, wel gesuggereerd dat de naam weerspiegelt wat ze heeft moeten dragen na haar huwelijk in 1965 met Spatz. Hun praktisch ingestelde zoon Victor en dochter Nora Sperling hebben tegenwoordig de leiding. www.delheim.com

Kunstenares Jayne Beaumont van Beaumont Wine en wijlen haar man Raoul kochten in de jaren zeventig het historische  Compagnies Drift in Bot Rivier. In 1994 begonnen ze hun eigen ambachtelijke wijnen te maken in de oorspronkelijke kelder met zijn ouderwetse mandpersen en open cementen gistkuipen, de oudste in de streek. De wijnen werden aanvankelijk gemaakt door Jayne en later door Niels Verburg, die nu vlakbij zijn eigen wijn maakt onder de naam Luddite (www.luddite.co.za) aan het roer staat nu oudste zoon Sebastian, die in 1999 naar het bedrijf terugkeerde na in Elsenburg afgestudeerd te zijn als oenoloog. Als eerbetoon aan een andere inspirerende matriarch binnen de familie Beaumont is de succesvolle Hope Marguerite Chenin Blanc genoemd naar Raouls moeder. www.beaumont.co.za

Lesca de Wet, getrouwd met de gerespecteerde keldermeester Danie de Wet van De Wetshof, is iemand om rekening mee te houden als het aankomt op verkoop en  marketing. Dankzij haar substantiële bijdrage heeft dit wijngoed in Robertson maar liefst vijf keer de Presidentiële Exportprijs weten te winnen! De toekomst lijkt verzekerd nu de derde generatie De Wet met zoons Johann en Peter zijn intrede gedaan heeft op het familiebedrijf, respectievelijk als marketingman en als wijnmaker. www.dewetshof.com

Dit zijn maar een paar voorbeelden van de vele inspirerende vrouwen in het Kaapse wijngebied die het pad geëffend hebben voor vrouwen in de wijnindustrie van tegenwoordig en die daarom een toast verdienen op Vrouwendag. Proost!

 – Lindsaye Mc Gregor

Deel.

Uw commentaar