Miss MCC: Melissa ‘Genevieve’ Nelsen

MCC, oftewel Méthode Cap Classique. Het klinkt een stuk serieuzer dan Kaapse Vonkelwijn – en dat is het ook. Waar vonkelwyn in Zuid-Afrika een generieke term is voor mousserende wijn, is MCC dat voor wijnen die volgens de méthode traditionnelle, met tweede vergisting op fles, mousserend zijn gemaakt. Het is al jaren de snelst groeiende productcategorie binnen de Zuid-Afrikaanse wijnindustrie. Melissa Nelsen is een van de weinige wijnproducenten die strikt in MCC gespecialiseerd is. Zij doopte haar MCC-label Genevieve; letterlijk haar middle name.

“Ik ben niet tegen prosecco of cava, maar wij MCC-producenten willen de consument laten weten dat ze met Zuid-Afrikaanse MCC serieuze keuzemogelijkheden hebben als het om bubbels gaat. De kwaliteit van Cap Classique is gewoon heel goed en is al vele jaren steeds maar verder aan het toenemen. Het is belangrijk om wijndrinkers daarvan bewust te maken. De Cap Classique Producers Association (CCPA) speelt daarin ook een grote rol.”

Melissa Nelsen

Eerst piloot, nu wijnmaker

Melissa Nelsen – extravert, onbevangen en met de aanstekelijke lach van Patsy uit Absolutely Fabulous – werkte als piloot, maar werd in 2008 wijnmaker toen haar vriend Leon haar uitdaagde om haar eigen mousserende wijn te maken. Hij werkte jarenlang als viticulturist voor Beaumont Wines en zette in 2007 voor klanten een winery op in de buurt van Botrivier. Melissa smeekte hem een bubbly  van Chardonnay te gaan maken, maar Leon vond dat ze dat beter zelf kon doen, helemaal naar haar eigen smaak. En zo geschiedde. “Ik vind het zoiets moois, dat ik studeerde om piloot te worden maar op dit pad uit ben gekomen. Het is eigenlijk zo simpel: als het werkt, dan werkt het, dan zit je op je plek.”

Melissa vroeg Ross Gower – de wijnmaker die Klein Constantia eind jaren 80 weer groot maakte met de renaissance van de Vin de Constance en de introductie van de stuivende, crispy, droge stijl Sauvignon Blanc – om haar mentor te worden. “Hij woonde na zijn pensioen in Elgin, waar ik ook vandaan kom, en maakte daar een geweldige mousserende Pinot Noir Brut. Ik had uitgebreid onderzoek gedaan, had als het ware het recept voor mijn eigen MCC in mijn hoofd en wist precies wát ik wilde maken, alleen niet precies hoe. Ik vroeg Ross of hij me wilde begeleiden en dat heeft hij drie jaar gedaan, tot aan zijn overlijden in 2010.”

Klein Botrivier Farm

Daarna verhuisde Melissa haar productie naar wijnhuis Avondale in Paarl. Daar maakt ze tot op de dag van vandaag haar MCC, ook al kocht ze in 2017 haar eigen ‘landgoed’: de Klein Botrivier Farm. Die bestaat uit een huis, twee cottages voor (wijn)toeristen, een proeflokaal en twee kleine wijngaarden. “Bij Avondale heb ik een heel goed uitgeruste, prachtige kelder tot mijn beschikking en goede opslagmogelijkheden. We willen te zijner tijd ook op de Klein Botrivier Farm een voorraad gaan aanleggen en een winkeltje openen, maar dat zijn toekomstplannen.”

Genevieve proefruimte Klein Botrivier

 

Botrivier, gelegen in de regio Overberg, heeft een gematigd klimaat met verkoelende winden in de zomer, en is koeler dan bijvoorbeeld Stellenbosch en Robertson. De stokken sauvignon blanc die Melissa bij haar farm in Botrivier heeft, entte ze met Leon ‘om’ naar chardonnay. Vanaf 2021 heeft ze daardoor ook eigen chardonnaydruiven. Van de zeven jaar oude stokken shiraz die er staan is momenteel een mousserende rosé in de maak. “Daar ben ik echt super excited over, want die wijn is het resultaat van een enorme leercurve. Het was heel interessant om met shiraz te experimenteren en ervan te leren. De eerste twee jaar heb ik er een stille rosé van gemaakt om de aromakarakteristieken beter te leren kennen. Van oogstjaar 2019 heb ik voor het eerst een bubbel gemaakt; niet als zo’n volle Australische sparkling Shiraz, maar juist in een hele frisse stijl, alsof je in een aardbei bijt. Net als met de chardonnay pers ik de trossen direct. Met de dosage ga ik wat rode wijn toevoegen om een consistente kleur te kunnen maken, want tijdens de rijping sur lie wordt de aanwezige kleur altijd nog lichter.” Hij hoeft niet zo lang te rijpen als de Blanc de Blancs, dus tegen het einde van 2021 zal Melissa’s eerste Genevieve Rosé MCC klaar zijn.

Melissa perst de oogst 2020 voor de Rosé

Langere rijpingstijden

Toen in 2010 haar eerste Genevieve Blanc De Blancs Méthode Cap Classique Brut 2008 op de markt kwam, nam hotel Mount Nelson in Kaapstad bijna haar hele voorraad af. “Daardoor was ik de eerste jaren uit de zorgen, want het duurt lang om MCC te maken en je moet dus lang wachten voordat je überhaupt geld gaat verdienen.” De eerste jaargangen rijpten zo’n 24 maanden op hun gisten, maar inmiddels heeft Melissa die tijd uit kwaliteitsoogmerk verhoogd naar 3,5 à 4 jaar.

De Zero Dosage maakt ze alleen in uitzonderlijk goede jaargangen, net als bij een vintage champagne, en rijpt ruim 4 jaar sur lie. Daarna volgen nog 3 tot 6 maanden rust na het dégorgement, toevoegen van de dosage en plaatsen van de kurkafsluiting. “Ik breng alleen de spectaculaire oogstjaren (ook) uit als Zero Dosage, als alles perfect uit de wijngaard komt en ik met minimale interventie kan werken. 2012 en 2015 waren zulke jaren; daarvan produceer ik dan 2.000 flessen. De 2015 is in november 2019 op de markt gekomen. Van de Brut maak ik elk jaar tussen de 12.000 en 14.000 flessen, afhankelijk van hoeveel de twee wijnboeren van wie ik mijn druiven koop (sinds 2015 ook van Sebastian Beaumont!) dat jaar oogsten.”

Beide Genevieve cuvées zijn Blanc De Blancs van 100% Chardonnay, gemaakt van 25 tot 30 jaar oude stokken: opvallend oud voor Zuid-Afrikaanse chardonnay. Dit geeft de wijn extra karakter en complexiteit, iets wat Melissa ook bewerkstelligt door de langere rijping op de gisten en door net iets later en rijper te oogsten dan gebruikelijk bij mousserende wijn: “Ik ben niet zo van die groene granny smith stijl die soms nogal harde zuren heeft. Ik vind het belangrijk dat je er nóg een glas van wilt drinken, en nog een. Daarom pluk ik als de druiven nét wat rijper zijn en aroma’s van gele appel en witte peer geven. Het alcoholpercentage van mijn MCC zit altijd rond de 12,5% en ik laat de basiswijn niet door de malo gaan, zodat de stijl wel licht en fris blijft.” Haar Brut kenmerkt zich door een gulle maar prettig droge stijl, met (inderdaad!) peer, rijpe appel en honing, de Zero Dosage heeft meer gistige, bloesemige en mineralige tonen, is strakker en, uiteraard, droger.

Steeds minder zoet

Toen Melissa Nelsen haar MCC Blanc De Blancs 2012 drie jaar geleden aan importeur Udo Göebel (WineMatters) liet proeven om de dosage te helpen bepalen, wist hij meteen dat ze naast een Brut ook voor een Zero Dosage variant moest gaan: “Frank Jacobs en ik keken elkaar aan en zeiden: hij is perfect zo. Niets meer aan doen. Wij Nederlanders houden van droog, in ieder geval meer dan de Zuid-Afrikaanse markt. De Brut is geschikt voor een grotere groep liefhebbers, maar ook die is steeds droger geworden en zit nu op iets minder dan 6 gram dosage per liter.” Dat betreft oogstjaar 2015, de jaargang die nu op de markt is, dus de huidige Brut zou technisch gesproken zelfs Extra Brut kunnen heten.

Melissa is blij met die ontwikkeling naar ‘steeds minder zoet’ en zegt: “Mensen moeten dat echter leren waarderen, en dat kan bijvoorbeeld door te beginnen met een zoetere stijl bubbel van een van de bekende merken. Het is echt heel interessant om te zien hoe die grote producenten hun bubbels onder de aandacht brengen bij de toenemende groep wijndrinkers in ons land. Geweldig dat die grote bedrijven dat doen; ze doen daarmee ook heel goed werk voor ons soort kleine bedrijven.”

Veel Chardonnay, weinig Chenin

Alle druivenrassen zijn toegestaan voor de productie van MCC, maar je ziet vooral veel Chardonnay en Pinot Noir; opvallend weinig Chenin Blanc. Melissa Nelsen: “Mijn proefervaring is dat Chardonnay als mousserende wijn mooier rijpt dan Chenin.”

Elunda Basson hoort met Pieter Ferreira en Paul Gerber tot de bekendste mousserende wijnspecialisten van Zuid-Afrika. Zij is is vice-voorzitter van de CCPA en werkte o.a. voor JC Le Roux en Pongrácz, maar maakt momenteel ook weer stille wijnen als cellarmaster bij Steenberg Vineyards: “De CCPA volgt de principes van de Champagne en we raden weliswaar aan om voor Cap Classique ‘de drie Champagnerassen’ te gebruiken (chardonnay, pinot noir en pinot meunier), maar ook chenin en andere rassen zijn toegestaan. Momenteel geven de meeste traditionele producenten denk ik de voorkeur aan chardonnay. Die druif levert in ons klimaat een geweldige component voor mousserende wijn, met een mooie fruitexpressie en diepte en hij rijpt mooi op de gisten. Qua terroirs is de lijst eindeloos: Robertson met zijn kalkrijke bodem, Stellenbosch, Darling, Elgin, Botrivier, Franschhoek, Hemel en Aarde, Constantia, Cederberg, Durbanville, Somerset West…: elk terroir heeft een andere toegevoegde waarde en kan elementen als fruitexpressie, zuurgraad, mineraliteit, rijkdom of volheid in de uiteindelijke blend brengen.”

vlnr: Elunda Basson, Paul Gerber en Pieter Ferreira

Chardonnayfan

Paul Gerber is mousserende wijnmaker bij Colmant en hiervoor bij Le Lude, allebei gerenommeerde Cap Classique-specialisten in Franschhoek: “Dankzij de diversiteit aan bodemtypes en microklimaten die we in Zuid-Afrika hebben, kunnen we Cap Classique maken in allerlei stijlen, al naar gelang de huisfilosofie. Bij Colmant werken we met fruit uit verschillende gebieden die samen de blend en complexiteit opleveren die we zoeken: Robertson levert met zijn kalk- en kleibodems en grote verschil tussen dag- en nachttemperatuur een prachtige lineaire aciditeit en rijpheid. Chardonnay van de schaliebodems uit Bonnievale geeft een slanke stijl met spanning en een goede zuurgraad die structuur aan de wijnen geeft. En Franschhoek levert volle rijpheid in combinatie met goede zuren die de wijn dragen. Daarnaast houden we de verschillende persingen van de verschillende plekken apart, zodat we ook daarmee op een dieper niveau van complexiteit kunnen blenden.”

Ook voor Paul Gerber is chardonnay de druif die zich het best leent voor de stijl die ze bij Colmant willen maken: “Chardonnay geeft ons de frisheid, zuren en elegantie die de hoekstenen van onze stijl zijn. Op het moment van de rijpingscyclus dat we de chardonnay plukken, zijn de aroma’s subtiel, fijntjes en precies, en die willen we in onze Cap Classique bewaren. Misschien ben ik als chardonnayfan [Paul is zelfs lid van het genootschap ‘Les Chevaliers de l’Arc’ in Le Mesnil sur Oger, in de Côte des Blancs in de Champagne…] niet helemaal objectief, maar het is voor mij het mooiste druivenras om mousserende wijn mee te maken. Maar ook pinot noir, pinot meunier, chenin blanc en colombard hebben hun plaats, afhankelijk van de focus en stijl van de producent. Ik ben vooral heel benieuwd hoe het gebruik van colombard in Cap Classique zich gaat ontwikkelen. Het geweldige is dat we allemaal vrij zijn om te maken waar we zo van houden: de meest elegante bubbel.”

“MCC verkoopt relatief makkelijk”

Het overgrote merendeel van de Cap Classique wordt lokaal, in Zuid-Afrika zelf, verkocht. MCC heeft het tij mee, vertelt Melissa: “Het verkoopt relatief makkelijk,” zegt ze. “MCC heeft een goede markt in Kaapstad en Johannesburg. Die steden zijn enorm veranderd en hebben nu heel veel exclusieve hotels en restaurants waar veel Cap Classique geschonken wordt. En steeds meer mensen zijn bereid om geld aan wijn te besteden, het kennisniveau van (mousserende) wijn stijgt en men wil nieuwe dingen proberen.”

Importeur Udo Göebel: “In een goede Zuid-Afrikaanse wijnwinkel als The Wine Village in Hermanus zie je het aan de plek die in de zaak is ingeruimd voor Cap Classique: vijf jaar geleden vond je op één plankje een aantal MCC’s van grote merken als Pongrácz en Graham Beck. Nu is de MCC-sectie wel tien à twaalf keer zo groot: twee meter breed en verspreid over zes planken.”

In 2021 worden niet alleen de hogere productiecriteria door de CCPA ingevoerd, maar kunnen we ook proosten op het 50-jarig bestaan van MCC, oftewel Cap Classique: een product waar Zuid-Afrika trots op kan zijn.

– Karin Leeuwenhoek

Meer over Genevieve MCC: https://winematters.eu/wijnhuizen/genevieve en http://www.genevievemcc.co.za

CCPA: http://www.capclassique.co.za

Deel.

Uw commentaar