Bio wint terrein

 

Bio

Er zijn aan de Kaap nu tien biodynamisch werkende producenten bekend en minstens 38 biologische. Het is een nog betrekkelijk klein, maar volgens de certificerende instanties wel groeiend aantal. Die instanties krijgen echter niet alle biologisch werkende producenten te zien, omdat sommige daarvan geen belangstelling hebben voor certificering vanwege de daaraan verbonden kosten en administratieve rompslomp, omdat ze een voorraad conventionele middelen achter de hand houden voor het geval van een uitzonderlijke dreiging van schimmel of meeldauw, of omdat ze – in de woorden van een van die producenten – niet willen dat hun wijnen gekocht worden door ‘zonderlingen’.

Groen praatje

Andere factoren die een rol spelen zijn de trend van duurzaamheid – die verder gaat dan het groene praatje van marketingafdelingen – en wereldwijde consumentenvraag naar landbouwproducten waarvan de herkomst bekend is en die volgens ethische normen geproduceerd worden. Alhoewel biodynamie er nu helemaal bij lijkt te horen, is het goed eraan te herinneren dat het wel de eerste groene beweging in de landbouw was.

 Adembenemende Cartology

Neal Martin, medewerker van Robert Parker, lijkt bijzonder onder de indruk van biologische geteelde Chenin Blanc zonder toevoegingen tijdens de vinificatie, inclusief die van nieuw eikenhout. Emblematisch voor deze stijl is het ‘adembenemende debuut’ van Alheit Vineyards met Cartology, een wijn die voor zijn eerste oogst direct al vijf sterren in de toonaangevende Platter gids kreeg en de nodige andere lof ten deel viel. Neal Martin hierover: “Alles, van de filosofisch ingestelde en terroirbewuste wijnmaker tot aan de wijnstokken, de wijn met zijn diepgang en zelfs de verpakking, laat zien welke toppen bereikt kunnen worden.”

Biologisch etiket

Terwijl er nog geen Zuid-Afrikaanse standaard bestaat waarmee de EU probleemloos uit de voeten kan, zijn er wel tal van verschillende certificatiebureaus binnen de EU die Kaapse producenten certificeren. Hun wijnen moeten dan allemaal voldoen aan de EU-normen.  Degenen die naar de VS willen exporteren, hebben certificering nodig van het National Organic Program (NOP) dat veel lagere maximumniveaus voor sulfiet hanteert. Wijnen die als biologisch geëtiketteerd zijn, mogen geen toegevoegd sulfiet bevatten.

Eerder strikt conventioneel werkende Kaapse producenten als Bosman en Haskell experimenteren nu met biologische of biodynamische teelt of zijn in volledige omschakeling. Een voorbeeld van die tweede benadering is Spier, een landgoed van 850 hectare waarvan er 193 zijn aangeplant met wijnstokken.

Kwaliteitspotentieel biodynamie

Haskell Vineyards in Stellenbosch heeft een van zijn beste wijngaarden onderworpen aan een experiment met biodynamie. “Het is een experiment waarbij biologische en biodynamische wijnbouw met elkaar vergeleken worden. Bij dit experiment wordt 50 procent van de wijngaarden biologisch beheerd en de andere 50 procent van het wijngoed biodynamisch,” aldus wijnbouwdeskundige Wikus Pretorius. “Sommige van ‘s werelds duurste en meest geprezen wijnen komen uit biodynamisch beheerde wijngaarden, in het bijzonder uit de Bourgogne. Er zijn dus duidelijk voorbeelden van het kwaliteitspotentieel voorhanden.”

Als de ervaringen van  Pat Werdmuller von Elgg van McGregor’s Cool Mountain een maatstaf zijn, kan de juiste combinatie van behandelingen een dramatisch en voor biologische wijnbouw onverwacht effect hebben. Ze meldt voor haar oogst 2013 zowel  een stijging in opbrengst van 30 procent als een kwaliteitsverbetering dankzij verzadiging met zuurstof van haar irrigatiewater, het gebruik van guano als mest en de toevoeging van Red Wriggler wormenthee (betrokken van wormkwekerijen) aan haar irrigatiewater. Biologische wijnbouw wordt sterk geassocieerd met uitgebalanceerde opbrengsten, maar over het algemeen gaat dit samen met een afname in opbrengst.

Oog voor detail 

Volgens Billy Hughes, een teler in Swartland, is de biobeweging goed en met oog voor details georganiseerd. Toch zijn er nog een paar tekortkomingen, zoals het beperkte aantal toegestane behandelingen tegen schimmelziekten en te weinig mogelijkheden om de wijnstok te voeden. Hij gelooft echter dat er geen andere optie is om te volgen wanneer het doel is om kwaliteitswijn te maken.

Ook wijnmaker Rüdiger Gretschel van Reyneke is ervan overtuigd dat de toekomst van werkelijk grote wijnen een groene is: “In de komende 15 tot 20 jaar zal er denk ik geen enkele topwijn in de wereld zijn die niet biologisch of biodynamisch is.”

Recente veranderingen in de EU-wetgeving omvatten ondermeer beperkingen bij het etiketteren. Wijnen die als biologisch geëtiketteerd worden, moeten nu ook geproduceerd worden in bedrijven die als zodanig als biologisch gecertificeerd zijn. Met ingang van de oogst 2013 mag niet langer aangegeven worden dat ze van biologisch geteelde druiven zijn gemaakt wanneer de productie plaatsvindt binnen een niet-gecertificeerd bedrijf. Dit heeft enkele grotere Zuid-Afrikaanse producenten als KWV uitgesloten van biologische etikettering, omdat zij in dezelfde kelders ook niet-biologisch geteeld fruit verwerken.

Conventioneel of biologisch? 

Volgens EU-commissaris Dacian Ciolos voor landbouw en plattelandsontwikkeling zijn consumenten steeds meer geïnteresseerd in biologische producten. Hij is verheugd dat dit samengaat met regels die een duidelijk verschil aangeven tussen conventionele en biologische wijn, zoals ook het geval is met andere biologische producten. Consumenten kunnen er daarom zeker van zijn dat biologische wijn gemaakt is volgens strengere productievoorschriften. Europese biologische wijnen zijn herkenbaar aan het EU Bio logo op het etiket.

De nieuwe maximaal toegestane sulfietniveaus zijn 100 mg/l voor rode wijnen en 150 mg/l voor droge witte en rosés – allebei 50 mg/l lager dan het toegestane maximum voor niet-biologische wijnen. Wanneer de hoeveelheid restsuiker in de wijn meer dan 2 g/l is, moet het maximaal toegestane sulfietniveau 30 mg/l onder dat voor niet-biologische wijnen liggen.

Analyse uit Platter’s

Van de  3,5 miljoen hectare wijngaard in Europa wordt naar schatting slechts 75.000 hectare biologisch beheerd. Dat is ongeveer 2 procent, terwijl de hele Europese agrarische sector uitkomt op 4,7 procent. Gegeven de omstandigheid dat niet alle Kaapse producenten gecertificeerd zijn, komt een ruwe analyse van Platter’s wijngids tot tenminste 1 procent van de ongeveer 102.000 hectare Kaapse wijngaarden die biologisch wordt beheerd.

Een studie van de International Federation of Organic Agriculture Movements (IFOAM) wees uit dat de waarde van de mondiale verkopen van biologisch eten en drinken tussen 2002 en 2005 met 43 procent toenam tot 25,5 miljoen dollar. Volgens de IFOAM blijft de vraag van consumenten groeien. Het marktpotentieel is echter bij lange na nog niet verzadigd en wordt momenteel beperkt door een onderaanbod van gecertificeerd biologische producten.

Gestage groei

De groei van de internationale biologische markten is een gestage. De mondiale verkopen van biologische producten bereikte in 2008 de mijlpaal van 50 miljard dollar in waarde. Naar schatting zal het volume  de komende acht jaar verdubbelen. Alleen al in 2011 groeide de mondiale markt voor biologisch voedsel in waarde met 9,8 % tot 67,2 miljard dollar. De voorspelling voor 2016 is 102,5 miljard dollar, een toename met 52,6% na 2011.

Gelieerd aan de biobeweging zijn het Kaapse Biodiversity & Wine Initiative (BWI) en het Integrity and Sustainability zegel onder auspiciën van de Wine and Spirit Board. Ze maken Zuid-Afrika tot wereldleider in geïntegreerde productie. Producenten die het zegel voeren, geven bijvoorbeeld aan dat de wijn op duurzame en milieuvriendelijke wijze geproduceerd is en met volledige traceerbaarheid.

Grote voetafdruk

Ruim 130.000 hectare natuurgebied is in de afgelopen 5 jaar geconserveerd door BWI-producenten. Dit betekent dat de voetafdruk van de Zuid-Afrikaanse wijnindustrie op het gebied van natuurbehoud een stuk groter is dan die van de wijngaardexploitatie met nog geen 102.000 hectare. Voor iedere beplante hectare wijngaard wordt een aanvullende hectare gereserveerd voor natuurbehoud. Net als het aantal biologische producenten blijft ook dit aantal toenemen.

 

Biologische producenten:

  • African Terroir
  • Avondale Wine
  • Badenhorst Family Wines
  • Backsberg Cellars
  • Bon Cap Organic Wines
  • Cape Legends
  • Cederberg Private Cellar
  • De Breede Vineyards
  • Elgin Ridge
  • Fairview
  • Groot Parys
  • Home of Origin Wine
  • Hoopenburg Wines
  • Imbuko Wines
  • Joostenberg Wines
  • La Motte
  • Laibach Vineyards
  • Lazanou Organic Vineyards
  • Lord’s Wines
  • Matzikama Organic Celllar
  • Mount Babylon
  • Mountain Oaks Winery
  • Org de Rac
  • Overhex Wines International
  • Painted Wold Wines
  • Re’Mogo Vineyards
  • Reyneke Wines
  • Rooiberg Winery
  • Rust en Vrede Wine Estate
  • Scali
  • Stellar Winery
  • The Hughes Family Wines – NATIVO
  • Tulbagh Mountain Vineyards
  • Tukulu
  • Upland Organic Estate
  • Virgin Earth
  • Waterkloof Wines
  • Waverly Hills Organic Wines

 

Biodynamische producenten:

  • Brocha Vineyards
  • Elgin Ridge Farm
  • Goldeneye Vineyards
  • Olifantsberg Family Vineyards
  • Reyneke Farms
  • Saltare Wines
  • Spier Biodynamic Farm
  • Spookfontein Wines
  • Stonehill (Bristol Wines)
  • Waterkloof Wines
Deel.

Uw commentaar